Sağlıklı Beslenme Nedir?
İlk olarak beslenme kavramından bahsedelim; beslenme dediğimiz şey bizim büyüme, gelişme, sağlıklı olarak uzun süre yaşamamız için gerekli olan besinleri alıp vücudumuzda kullanmamız durumudur. Araştırmalara göre bu besinlerden herhangi biri gereğinden fazla ya da az alınırsa, büyüme ve gelişmeyi engellediği gibi sağlığı da bozabiliyor. Yani vücudun büyüme, gelişme ve sağlıklı olabilmesi için yeterli ve dengeli beslenme hayatımızda büyük önem taşıyor.🍎
Vücudun büyümesi, dokuların yenilenmesi ve çalışması için gerekli olan besin
öğelerinin her birinin yeterli miktarlarda alınması ve vücutta uygun şekilde kullanılması yeterli
ve dengeli beslenmedir. İşte burada değinmek istediğim bir nokta var. Sağlıklı beslenmenin şartlarından birisi de yeterli beslenme oluyor. Yani sağlıklı beslenme adı altında olması gerekenden uzak olarak genelde kilo vermek amacıyla eksik uygulanan beslenme rutini uzun vadede sağlık sorunlarına yol açabilir. Bunun adı da dengeli beslenme değil yetersiz beslenme oluyor. AMAN DİKKAT!😊
Karbonhidratların temel görevi vücuda enerji sağlamasıdır. Enerjimizin çoğunu karbonhidrattan sağlıyoruz. Karbonhidratlar insan vücudunda çok az miktarda glikojen olarak bulunur. Glikojen en çok karaciğerde, diğer organlarda ve kaslarda da bir miktar bulunur. Kanda glikoz şeklinde bir miktar bulunması, dokulara enerji sağlaması bakımından önemlidir. Yani vücudumuzun enerji için belirli bir glikojen seviyesine ihtiyacı var.😊
Proteinler büyüme ve gelişmenin en önemli besin öğesi. Hücrelerin sürekliliği için önemli bir etkene sahip olan protein, vücudun savunma sistemlerinin, vücut çalışmasını düzenleyen
enzimlerin, bazı hormonların da esas yapılarıdır. Aynı zamanda enerji kaynağı görevi görür.
Yağlar konusu çoğumuzun "kilo aldırır" korktuğu, birilerimizin de sıfırlamaya çalıştığı bir besin öğesi. Aslında yağ en çok enerji veren besin öğesidir. Harcadığımızdan çok yersek vücudumuzdaki yağ oranı artar, az yersek azalır. Elbette her şeyin fazlası zarar, porsiyon kontrolünde yani vücudunuza uygun miktarda tüketildiğinde sadece vücudunuza gerekli besini sağlamış oluyorsunuz. Çok da korkmayalım.😊
Vitaminlerin bir bölümü, aldığımız karbonhidrat, protein ve yağdan enerji elde edilmesine ve hücrelerin oluşmasıyla ilgili biyokimyasal olayların düzenlenmesine yardımcı olur. Vitaminlerin bir kısmı kalsiyum ve fosfor madenlerinin kemik ve dişlere yerleşmesine yardımcı olurken bazı vitaminler ise vücut için gerekli besin öğelerinin bozulmadan işlevini sürdürebilmesine ve zararlı maddelerin vücuttaki etkisini azaltmaya yardımcıdır. Bu denli yararlarını öğrendikten sonra vitaminleri vücudumuzdan eksik etmeyeceğiz değil mi?😍
Minerallerin bir kısmı dişlerin ve iskeletin yapıtaşıdır; diğer bir kısmı vücudumuzun su oranının dengede tutulmasını sağlar. Bazı mineraller besin öğelerinden enerji oluşmasında etkili olup bazı mineraller ise vücudun çalışmasını düzenleyen enzimlerin bileşiminde yer almaktadır.
Su; besinlerin sindirimi, dokulara taşınmaları, hücrelerde kullanılmaları sonucu oluşan zararlı atıkların vücuttan atılması için gereklidir. Vücuttaki bütün kimyasal olaylar çözelti içinde oluştuğundan vücudumuzda yeterli su bulunması yaşam için zorunludur.
Bu kısıma kadar vücudumuza alınması gereken bu besin öğelerinin birbirinin tamamlayıcısı halinde olduğu, bir kısmının vücuda alınmadığı takdirde diğerinin enziminin sağlanmasının zor olacağı açıkça belirtilmiştir. Şimdi biraz da günlük olarak vücudumuza alınması gereken besinlerden bahsedelim.😉
Öncelikle belirtmem gerekir ki yeterli ve dengeli beslenmek için değişik yaş, cinsiyet ve özel durumlardaki bireylerin
enerji ve besin öğelerine gereksinimleri farklılık gösterebilir. Besinlerimizi, besleyicilik yönünden 4 grup altında toplayabiliriz. Bu besinleri gerektiği kadar vücudumuza aldığımız takdirde yeterli ve dengeli beslenmiş oluruz.🍚 Belirtilen porsiyonlar yetişkin ve normal durumda olan bireyler için uygun olup emziren-hamile kadınlar, çocuklar, yaşlılar vb. farklı durumda olanların ihtiyaç seviyesine bağlı olarak miktarları değişebilir.
Grup 1: Süt ve Süt Ürünlerinden Yapılan Yiyecekler: Kalsiyum için en iyi kaynaktır. Bu gruba dahil yiyeceklerin birinden veya birkaçından yetişkin ve normal durumda olan bireylerin günde iki porsiyon tüketmesi gerekir.
Grup 2: Et, Tavuk, Balık, Yumurta, Kuru Nohut, Fasulye, Mercimek ve Bu Besinlerden Yapılan Ürünler: Protein, B vitaminleri ve demirden
zengin olmakla birlikte enerji de verirler. Herhangi birinden ya da bir kaçından her gün 2 porsiyon tüketilmelidir.
Grup 3: Taze Sebze ve Meyveler: Birçok vitamin ve mineral
gereksinimimizi bu gruptan karşılarız. Karnabahar, kereviz, patlıcan, enginar, pancar, kabak,
domates, salatalık, biber, yeşil yapraklı sebze ve otlar, havuç, her türlü meyveler bu grupta yer alıyor. Bu yiyeceklerin herhangi birinden veya bir kaçının karışımından her gün 5-7
porsiyon tüketilmesi gereklidir.
Grup 4: Tahıllar ve Tahıllardan Yapılan Yiyecekler: Temel enerji kaynağımızı oluşturur. Ekmek, makarna, şehriye, pirinç, bulgur, kuskus, börekler, un ve irmikten yapılan
tatlılar bu gruptandır. Ekmek, genel olarak her öğünde tüketiliyor.Yetişkin bir kişi için öğünlerde 1-2 orta dilim ekmek yeterlidir. Hareketi fazla olan kişilerde bu porsiyon miktarı artabilir.
Dengeli ve yeterli beslenmenin sonucunda sağlıklı beslenme ve sağlıklı bireyler ortaya çıkıyor. Bu bilgilerden hareketle şunları söyleyebiliriz; sağlıklı sanılan ve vücudumuzun ihtiyacı olan besin öğelerini göz ardı eden ve bu besinlerden bizi eksik tutan "şok diyetler" ve bunun gibi vücudu fazlasıyla zorlayabilecek beslenme şekilleri belki kısa vadede bizi tatmin edecek sonuçlar verse de aslında uzun vadede olumsuz muhtemel sonuçlara yol açabilir. Bunun bilincine vararak doğru şekilde beslenmeniz ise uzun vadede hem kilo problemi yaşıyorsanız kalıcı bir çözüm oluşturacak hem de gerekli besinleri tükettiğiniz için gereken enerjiyi sağlamış olacaksınız. Unutmayın; vücudunuz size verilen en büyük ve en güzel armağan. İyi değerlendirmek ise tamamen sizin iradenize bağlı. 😊
Yazımı okuduğunuz için teşekkür ederim; yorumlarınızı, sorularınızı seve seve cevaplamak üzere bekliyorum. Sevgiyle kalın, hoşça kalın!🌼
Araştırma Kaynağım; http://dosyasb.saglik.gov.tr/Eklenti/1428,sagliklibeslenmepdf.pdf?0
Yorumlar
Yorum Gönder